Alacak portföyünde sektör yoğunlaşması nasıl ölçülür?

Neden gündemde?

Konkordato ve iflas haberleri belirli sektörlerde zincirleme tahsilat etkisinin önemini artırıyor. Google Trends’in Türkiye görünümünde bu dar B2B sorgu için güvenilir 24 saat, 7 gün ve 30 günlük hacim oluşmadığından herhangi bir sayı veya yükseliş yüzdesi üretilmedi. Konu, tek müşteri riskinden farklı olarak ortak sektör şokunu görünür kıldığı için önceliklendirildi.

Basit açıklama

Sektör yoğunlaşması, toplam açık alacağın ne kadarının aynı faaliyet grubundaki müşterilerden oluştuğunu gösterir. Basit oran, belirli sektördeki açık alacağın toplam açık alacağa bölünmesiyle bulunabilir. Gecikmiş alacak oranı ve ortalama vade de sektör bazında ayrıca izlenmelidir.

İşletmeler açısından önemi

On farklı müşterinin tamamı aynı inşaat projesine, perakende zincirine veya ihracat pazarına bağlıysa portföy görünürde dağınık olsa da ekonomik risk ortak olabilir. Sektör kırılımı; satış hedefi, müşteri limiti ve tahsilat önceliğini daha dengeli belirlemeye yardımcı olur.

Uygulanabilir kontrol listesi

• Her müşteriye ana sektör ve mümkünse alt sektör kodu atayın.
• Toplam açık alacağı sektör bazında gruplayın.
• Her sektörün toplam portföy içindeki payını hesaplayın.
• Gecikmiş bakiye, ortalama vade ve en büyük beş müşteriyi sektör bazında gösterin.
• Aynı grup, proje, bölge veya tedarik zincirine bağlı müşterileri ayrıca işaretleyin.
• Yoğunlaşma yükseldiğinde yeni satış limiti ve ödeme koşullarını yeniden değerlendirin.
• Raporu aylık; hızlı büyüyen portföylerde daha sık güncelleyin.

Bu içerik finansal tavsiye değildir. Uygun yoğunlaşma sınırı işletmenin sermayesine, nakit akışına, sektörüne ve sigorta koşullarına göre değişir.